Nâng cao chất lượng và hiệu quả hợp tác
giữa Học viện Chính trị - Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh
và Học viện Chính trị - Hành chính quốc gia Lào(*)
PGS, TS Vũ Đình Hòe
Phó Giám đốc Học viện Chính trị - hành chính quốc gia Hồ Chí Minh
Trong không khí phấn khởi trước những thắng lợi đầu tiên đạt được của việc thực hiện Nghị quyết Đại hội lần thứ X Đảng Cộng sản Việt Nam và Nghị quyết Đại hội lần thứ VIII Đảng Nhân dân cách mạng Lào,năm 2007, nhân dân hai nước chúng ta tiến hành tổ chức các hoạt động kỷ niệm 45 năm ngày thiết lập quan hệ ngoại giao và 30 năm ngày ký Hiệp ước Hữu nghị và hợp tác giữa Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào.
Cùng tựa lưng vào dãy Trường Sơn hùng vĩ, hai dân tộc Việt Nam và Lào có mối quan hệ truyền thống gắn bó từ lâu đời trong lịch sử. Từ khi Đảng Cộng sản Đông Dương được thành lập, trải qua các thời kỳ cách mạng của nhân dân hai nước, mối quan hệ đặc biệt Việt - Lào đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh và Chủ tịch Cayxỏn Phômvihản cùng các thế hệ lãnh đạo cách mạng kế tục của hai Đảng, hai Nhà nước dày công vun đắp. Thực tiễn lịch sử cho thấy quan hệ đoàn kết đặc biệt Việt - Lào là một trong những nhân tố quan trọng quyết định thắng lợi của sự nghiệp đấu tranh cách mạng chống thực dân, đế quốc xâm lược trước đây cũng như trong công cuộc xây dựng đất nước hiện nay của hai dân tộc.
Cùng với việc phát triển hợp tác về các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, khoa học, kỹ thuật.., sự hợp tác trên lĩnh vực giáo dục đào tạo, bồi dưỡng cán bộ lý luận chính trị cho Đảng và Nhà nước Lào luôn mang ý nghĩa chiến lược quan trọng hàng đầu. Việc đào tạo cán bộ lý luận chính trị cho cách mạng Lào được triển khai thực hiện từ năm 1962 theo yêu cầu của các bạn Lào. Đảng và Nhà nước Việt Nam đã giao cho hệ thống trường Đảng đảm nhiệm công tác này.
Trước năm 1975, trong hoàn cảnh hết sức khó khăn và gay go ác liệt của cuộc chiến tranh chống Mỹ cứu nước, để đáp ứng yêu cầu của Đảng Nhân dân cách mạng Lào, hệ thống trường Đảng đã mở được 9 lớp bồi dưỡng về lý luận Mác - Lênin cho khoảng 500 cán bộ của Lào, đa số là cán bộ chủ chốt trung, cao cấp, góp phần không nhỏ trong việc tạo nguồn cán bộ cho Đảng Nhân dân Cách mạng Lào.
Sau thắng lợi 30-4-1975 ở Việt Nam và 2-12-1975 ở Lào, cách mạng hai nước chuyển sang một giai đoạn mới, cùng xây dựng chủ nghĩa xã hội. Để đáp ứng yêu cầu đào tạo cán bộ cho Đảng và Nhà nước Lào, ngoài Trường Nguyễn ái Quốc X, Đảng và Nhà nước Việt Nam đã quyết định thành lập thêm Trường Nguyễn ái Quốc Đặc biệt để chuyên đào tạo cán bộ cao cấp của Lào từ cấp Phó Bí thư tỉnh uỷ trở lên và cử nhiều chuyên gia đầu ngành có nhiều kinh nghiệm sang Lào giúp xây dựng chương trình giảng dạy cho Trường Đảng của Lào ở Thà Ngòn.
Bộ máy của Đảng và Nhà nước Lào từng bước được tổ chức hoàn chỉnh từ trung ương đến cơ sở. Do yêu cầu đào tạo cán bộ cho các bộ, ban, ngành, địa phương một cách có hệ thống đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ mới, Đảng và Nhà nước Lào đã khẩn trương gửi cán bộ đi đào tạo ở các nước, đặc biệt là đào tạo cán bộ chính trị ở Việt Nam.
Ngay từ thời kỳ đó, quan hệ giữa Trường Đảng cao cấp Nguyễn ái Quốc của Việt Nam (nay là Học viện Chính trị - hành chính quốc gia Hồ chí Minh) và Trường Cao cấp của Đảng và Nhà nước Lào (nay là Học viện Chính trị - hành chính quốc gia Lào) đã có quan hệ hợp tác chặt chẽ. Theo sự thỏa thuận giữa hai Đảng, hai Chính phủ Việt Nam - Lào, việc tuyển chọn cán bộ cử đi đào tạo và tổ chức thực hiện được giao cho Ban Tổ chức trung ương và Ban Tuyên huấn trung ương của hai nước; việc đào tạo, bồi dưỡng cán bộ được giao cho hai Học viện trực tiếp thực hiện.
Nhu cầu đào tạo cán bộ các cấp của Đảng và Nhà nước Lào là rất lớn. Trong thời kỳ 1977-1989, theo đề nghị của Đảng Nhân dân cách mạng Lào, Ban Bí thư Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam đã giao cho Trường Nguyễn ái Quốc X và Trường Nguyễn ái Quốc Đặc biệt nhiệm vụ giúp Bạn đào tạo cán bộ làm công tác tuyên huấn, tổ chức, kiểm tra, phóng viên báo chí, xuất bản, cán bộ giảng dạy cho các trường Đảng...
Sau khi hệ thống trường Đảng ở Trung ương của Việt Nam được sắp xếp lại thành Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, việc hợp tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo chủ chốt và cán bộ lý luận chính trị của Đảng và Nhà nước Lào chủ yếu do Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh đảm nhiệm. Từ đây, quan hệ hợp tác giữa Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh và Học viện Chính trị - hành chính quốc gia Lào ngày càng được củng cố, tăng cường và phát triển về nhiều mặt. Cơ chế hợp tác được hoàn chỉnh dần, chất lượng, hiệu quả hợp tác ngày càng được nâng cao và đi vào chiều sâu, đáp ứng tốt hơn yêu cầu của sự nghiệp cách mạng trong tình hình mới và công cuộc đổi mới toàn diện của cả hai nước.
Vào những năm 90 của thế kỷ XX, tình hình thế giới có những thay đổi sâu sắc bất lợi cho cách mạng của nhân dân hai nước Việt Nam và Lào do sự sụp đổ của chế độ XHCN ở Đông Âu và Liên Xô. Trong khi ở các nước đó có xu hướng phủ nhận những giá trị của chủ nghĩa Mác - Lênin, của CNXH và ngả sang các nước phương Tây với những kỳ vọng vềCNTB, thì tại Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, các học viên Lào, trong đó có các học viên là cán bộ của Học viện Chính trị - hành chính quốc gia Lào, vẫn cùng với các học viên Việt Nam miệt mài học tập, nghiên cứu những giá trị đích thực của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, trau dồi, cập nhật kiến thức mới để áp dụng vào thực tiễn công tác, phục vụ sự nghiệp đổi mới của đất nước.
Cũng trong thời gian này, để đáp ứng yêu cầu của Đảng và Nhà nước Lào, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh đã mở nhiều khóa đào tạo tiến sĩ, thạc sĩ, cử nhân chính trị, bồi dưỡng lý luận chính trị cao cấp, bồi dưỡng các chuyên ngành tổ chức, kiểm tra, tuyên huấn, đối ngoại. Ngoài hệ đào tạo nghiên cứu sinh tập trung dài hạn, Học viện đã mở thêm hệ đào tạo nghiên cứu sinh tại chức cho các đồng chí cán bộ chủ chốt cao cấp của Đảng và Nhà nước Lào và hệ hoàn chỉnh kiến thức đại học chính trị cho các đồng chí cán bộ của Lào đã từng học tập tại Trường Đảng cao cấp, Trường Nguyễn ái Quốc X và Trường Nguyễn ái Quốc Đặc biệt trong các thời kỳ trước đây.
Quan hệ hợp tác giữa hai Học viện ngày càng mang nhiều nội dung phong phú, đa dạng trên nhiều lĩnh vực. Ngoài việc phối hợp đào tạo cán bộ, hai bên thường xuyên có những cuộc trao đổi các đoàn lãnh đạo, các đoàn chuyên viên tham quan khảo sát, học hỏi kinh nghiệm, trao đổi thông tin khoa học. Trong những năm gần đây, hai bên còn phối hợp nghiên cứu đề tài khoa học theo Nghị định thư “Những vấn đề lý luận và thực tiễn phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam và Lào”; nghiên cứu biên dịch sách kinh điển; nghiên cứu khung chương trình mới đào tạo bồi dưỡng cho cán bộ Lào; và thực hiện Dự án Xây dựng nâng cấp cơ sở vật chất cho Học viện Chính trị - hành chính quốc gia Lào.
Có được những kết quả trên là nhờ sự quan tâm của lãnh đạo hai Đảng, hai Nhà nước Việt Nam và Lào, sự phối hợp của các bộ, ban, ngành hữu quan, từ trung ương đến địa phương của hai nước. Học viện Chính trị - hành chính quốc gia Hồ Chí Minh và Học viện Chính trị - hành chính quốc gia Lào chân thành cảm ơn sự quan tâm, giúp đỡ quý báu đó.
Học viện Chính trị - hành chính quốc gia Hồ Chí Minh chân thành cảm ơn các thế hệ lãnh đạo, các cán bộ của Học viện Chính trị – hành chính quốc gia Lào, mặc dù còn bộn bề nhiều khó khăn nhưng luôn luôn sẵn sàng hợp tác có hiệu quả, nhanh chóng và chân thành, luôn tạo điều kiện thuận lợi nhất để Học viện chúng tôi hoàn thành nhiệm vụ hợp tác quốc tế của mình.
Điểm qua quá trình phát triển quan hệ hợp tác hữu nghị giữa hai Học viện trên đây, càng tự hào về những đóng góp của mình, chúng ta càng ý thức được nhiệm vụ nặng nề nhưng cũng rất vẻ vang của chúng ta trong sự nghiệp cách mạng mà hai Đảng, hai Nhà nước giao phó.
Vì thế, trong hội thảo ngày hôm nay, trên cơ sở nhìn lại những quan điểm, chủ trương của hai Đảng, hai Nhà nước về công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ chính trị cho cách mạng Lào, những thành tựu đạt được trong quá trình hợp tác giữa hai Học viện, tôi đề nghị các nhà khoa học đi sâu thảo luận những phương hướng, giải pháp nâng cao chất lượng và hiệu quả hợp tác giữa hai bên trên các lĩnh vực đào tạo, nghiên cứu khoa học, trao đổi thông tin tư liệu và trao đổi đoàn giữa hai bên.
Chúng ta hy vọng hội thảo sẽ góp phần thiết thực tăng cường quan hệ hợp tác hữu nghị giữa hai Học viện, qua đó góp phần xây đắp tình đoàn kết đặc biệt, quan hệ hữu nghị thủy chung gắn bó và sự hợp tác toàn diện giữa hai Đảng, hai Nhà nước và nhân dân hai nước Việt Nam - Lào mãi mãi xanh tươi, đời đời bền vững.